Mijn hond wordt dunner bij zijn achterpoten. Kan ik daar iets aan doen?

Mijn vriendin en ik wandelen sinds jaar en dag in een natuurgebied bij ons in de buurt. Of misschien moet ik zeggen 'natuurgebiedje', want zo groot is het niet.

Door de jaren heen hebben we daar heel wat honden en hun baasjes leren kennen.

Als ik alleen al een bepaalde auto zie, denk ik 'hee, Floor is er ook vandaag.'

Het komt ook wel eens voor dat je een hond pas na lange tijd weer eens ziet.

Juist dan vallen dingen je soms op. Waarschijnlijk meer nog bij het baasje zelf, want die ziet zijn of haar hond de hele dag door.

 Een van de dingen die me opvielen toen ik achter een Labrador liep die ik al een tijdje niet had gezien: die achterkant. Was die vroeger niet veel steviger?

Misschien herken je dat. Dat je een hond ziet waarbij de dijen wat dunner lijken. Of de achterpoten wat ieler dan vroeger.

Dat kan bij een oudere hond inderdaad gebeuren. Naarmate honden ouder worden, kunnen ze spiermassa verliezen. Daar bestaat zelfs een mooie medische term voor: sarcopenie.

Maar dunner wordende achterpoten kunnen ook een andere oorzaak hebben.

Een hond kan spiermassa verliezen zonder veel af te vallen

Bij gewicht denken we al snel aan de weegschaal. Woog je hond vorige keer 30 kilo en nu nog steeds ongeveer 30 kilo? Mooi, niks aan de hand.

Zo eenvoudig ligt het niet.

Een hond kan spiermassa verliezen terwijl zijn lichaamsgewicht nauwelijks verandert. De verhouding tussen spier en vet verandert dan. Dat is een van de redenen waarom dierenartsen behalve naar het gewicht en de body condition score ook naar de hoeveelheid spiermassa kunnen kijken.
De Body Condition Score is een methode waarmee je aan de hand van onder andere de ribben, taille en buiklijn kunt beoordelen of een hond te mager, te dik of ongeveer op het juiste gewicht is.

Een dierenarts kan ook de spiermassa apart beoordelen. Bijvoorbeeld rond de rug, schouders, schedel en heupen.

Wat is sarcopenie?

Sarcopenie betekent kort gezegd dat een dier door veroudering spiermassa en spierfunctie verliest.

Datzelfde zie je natuurlijk ook bij mensen. Een gespierde dertiger en een gezonde tachtiger met hetzelfde lichaamsgewicht hebben meestal niet dezelfde hoeveelheid spiermassa.

Dat verschil in spiermassa is ook daadwerkelijk gemeten. Dat bleek onder meer uit onderzoek van de Cummings School of Veterinary Medicine van Tufts University. Onderzoekers vergeleken gezonde Labradors van één tot vijf jaar met gezonde Labradors ouder dan acht jaar. Bij de oudere honden werd minder spiermassa langs de rug gevonden.

Nou moet ik er wel bij zeggen dat het hier om een klein onderzoek ging met negentien honden. Dus je moet er geen harde conclusies uit trekken. Maar ook ander onderzoek en veterinaire reviews beschrijven verlies van spiermassa als een verschijnsel dat bij ouder wordende honden voorkomt.

Waarom zie je het zo goed aan de achterkant?

De achterhand van een hond bevat grote spiergroepen die belangrijk zijn voor lopen, opstaan, springen en traplopen.

Wanneer daar spiermassa verdwijnt, kan dat behoorlijk zichtbaar worden. Je ziet bijvoorbeeld minder volle dijen of een beniger uiterlijk rond heupen en bekken.

En dan kan er iets ontstaan wat zichzelf versterkt (of verslapt, net hoe je het bekijkt).

Stel dat opstaan pijn doet. Je hond beweegt minder. Door minder bewegen worden zijn spieren minder belast. Daardoor kan hij spiermassa verliezen en wordt bewegen weer moeilijker.

Het dunner worden van de spieren doordat ze minder worden gebruikt, wordt spieratrofie genoemd. Weer wat geleerd :-)

Het hoeft dus niet gewoon de leeftijd te zijn

Even voor de duidelijkheid: sarcopenie is spierverlies dat te maken heeft met het ouder worden. Spieratrofie is een bredere term: spieren kunnen ook dunner worden doordat ze onvoldoende gebruikt worden of doordat er iets anders aan de hand is.

Een hond met artrose kan bijvoorbeeld een pijnlijke achterpoot ontzien. Na verloop van tijd kan die poot minder gespierd worden.

Ook bij chronische ziekten kan spiermassa verloren gaan.

Je hoeft bij twee iets dunnere achterpoten natuurlijk niet onmiddellijk de halve veterinaire encyclopedie af te werken. Waar het vooral om gaat: oud is niet automatisch de verklaring.

Waar kun je zelf op letten?

Kijk eens naar je hond wanneer hij gewoon staat en wanneer hij van je wegloopt.

Zijn allebei z'n achterpoten ongeveer even gespierd? Of is één kant duidelijk dunner?

Als hij één poot minder gebruikt dan de andere kan daar bijvoorbeeld pijn of een orthopedisch of neurologisch probleem achter zitten.

Let ook op andere veranderingen. Komt hij moeilijker overeind? Loopt hij stijver na het slapen? Wil hij minder ver wandelen? Heeft hij moeite met traplopen of in de auto springen? Glijdt hij vaker weg met zijn achterpoten?

Tip: maak foto's. Een foto van boven en van achteren, steeds ongeveer vanuit dezelfde positie, kan na een paar maanden meer vertellen dan je geheugen.

Moet een oude hond dan juist méér bewegen?

Spieren hebben belasting nodig om in stand te blijven. Een oude hond de hele dag sparen omdat hij oud is, is daarom niet automatisch een goed idee.

Maar een hond met pijnlijke gewrichten ineens een trainingskamp laten volgen lijkt me ook niet de ideale oplossing.

Wat dan wel? Gerichte beweging. Dat helpt om spieren te blijven gebruiken en spiermassa zo goed mogelijk te behouden. Denk daarbij aan regelmatige wandelingen en oefeningen die passen bij de leeftijd en conditie van je hond. Heeft je hond al duidelijk spiermassa of kracht verloren, dan kan een dierenarts of dierenfysiotherapeut adviseren welke beweging en oefeningen geschikt zijn.

Dat vind ik eerlijk gezegd een prettiger boodschap dan: doe oefening X drie keer per dag en uw hond krijgt vanzelf weer Schwarzenegger-dijen.

En voeding?

Spieren worden niet alleen in het bos onderhouden. Ook de voerbak speelt een rol.

Nu ben ik geen dierenarts, maar ik weet inmiddels wel dat eiwitten belangrijk zijn. Eiwitten leveren de aminozuren die nodig zijn voor het onderhouden van spierweefsel. Bij oudere honden is voldoende eiwit daarom belangrijk.

Dat betekent niet dat iedere oude hond onmiddellijk op een speciaal seniorvoer met enorme letters EXTRA PROTEIN moet.

Hoeveel energie en voedingsstoffen een hond nodig heeft, hangt onder meer af van zijn gewicht, activiteit en gezondheid. Zeker bij aandoeningen waarbij een aangepast dieet nodig is, zou ik niet op eigen houtje grote veranderingen aanbrengen.

Overigens heb ik over voeding voor oudere honden dit artikel geschreven.

Wanneer zou ik naar de dierenarts gaan?

Merk je bij je hond een heel geleidelijke verandering aan beide kanten en is hij verder fit, dan is dat iets anders dan snel of opvallend spierverlies.

Ik zou het zeker laten beoordelen wanneer:

• één achterpoot duidelijk dunner wordt dan de andere;
• de verandering snel gaat;
• je hond ook gewicht verliest;
• opstaan of lopen moeilijker wordt;
• hij pijn lijkt te hebben;
• hij met zijn achterpoten sleept, wankelt of struikelt;
• zijn eetlust of gedrag verandert.

Een dierenarts kan dan proberen vast te stellen of het om leeftijdsgebonden spierverlies gaat of dat er een andere oorzaak achter zit.

Spiermassa verliezen hoort voor een deel bij het ouder worden. Maar als de achterpoten van je hond duidelijk dunner worden, is het goed om te weten waardoor dat komt.

Soms kun je met aangepaste beweging, voeding of behandeling nog behoorlijk wat bereiken.

Bronnen

Voor dit artikel heb ik onder meer onderzoek van Cummings School of Veterinary Medicine, Tufts University naar sarcopenie bij oudere honden gebruikt, evenals een wetenschappelijke review in BMC Veterinary Research over spieratrofie en het meten van spiermassa bij honden.